ESKİ YUNAN’DA CEBİR

Çoğu kaynaklarda cebir denildiğinde, Eski Roma çağı Yunan matematikçisi Diofantos’un (225-400) adından bahsedilir.

Diofantos’un Aritmetika adlı bir eseri mevcut olup, bu eserde sistematik olmamak üzere, münferit bazı cebir konuları ile birlikte, ikinci derece denklemlerin çözümü görülmektedir. Ancak, Diofantos devri Yunan matematiği, bazı harf ve semboller ile ifade edilmekte olduğundan, Diofantos’un yukarıda adını belirttiğimiz eseri, Hârizmî’deki cebir işaretleri ve sistemlerinin oynadığı rolden mahrum olması bakımından gerçek anlamda düzenli ve disiplinli bir cebir kitabı olmaktan uzaktır. Kaldı ki Hârizmî’nin Cebri ve’l Mukabele adlı eserinde görülen çözüm yolları, tamamen geometrik düşüncelerle temellendirilmiş olup, bu tür sistematik çözümü de, cebire ilk taşıyan Harezmi olduğu son yüzyıl içinde yapılan araştırmalarla ortaya konulmuştur.

Diofantos’ta görülen ikinci derece denklemlerin çözüm metotları, Mezopotamyalılar’ınkine benzemektedir. Aydın Sayılı adı geçen eserinde : “Mezopotamyalılarda görülen denklem çözme geleneklerinin, Diofantos’ta devam ettiği görülmektedir. Demek ki Diofantos’taki şekliyle Yunan cebiri Mezopotamya cebiririn hemen hemen, doğrudan doğruya bir devamını, Abdülhamit İbn-i Vasi Türk (? – 847) ile Hârizmî cebiri ise tadil edilmiş bir şekildeki devamını teşkil etmektedir.”

Yayınlandı: on Mart 11, 2007 at 11:18 am Yorum Yapın